60 năm vững bước dưới Quân kỳ Quyết thắng

Huấn luyện cẩu chuyển đạn tên lửa Spyder ở Tiểu đoàn 43, Trung đoàn 263, Sư đoàn 367. Ảnh: CÔNG GIANG

Ra đời trong những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung đoàn Tên lửa 263 nhanh chóng bước vào chiến đấu với tinh thần “Dám đánh, biết đánh và quyết thắng”. Hồi 16 giờ 10 phút ngày 3-5-1967, địch sử dụng 2 chiếc máy bay RF-101 vào trinh sát phía Tây Thủ đô Hà Nội. Nhận lệnh của cấp trên, Tiểu đoàn 42 đóng quân tại trận địa Thượng Thụy nhanh chóng báo động, chuyển đơn vị vào cấp 1. Mặc dù địch sử dụng nhiễu dải gây rất nhiều khó khăn cho ta trong quá trình phát hiện, bắt và bám sát mục tiêu, nhưng với cách chỉ huy sáng tạo, quyết đoán, sự đoàn kết hiệp đồng và quyết tâm chiến đấu cao, kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 42 đã phóng 2 quả đạn, bắn cháy một chiếc máy bay RF-101 của địch, khiến chiếc máy bay này rơi xuống cánh rừng Hòa Bình.

Đây là trận thắng đầu tiên của Tiểu đoàn 42, đồng thời cũng là trận đánh thắng đầu tiên của Trung đoàn 263; chiếc RF-101 là máy bay đầu tiên mà cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn bắn rơi trên bầu trời Miền Bắc. Phát huy kết quả chiến đấu xuất sắc của Tiểu đoàn 42, các đơn vị trong toàn Trung đoàn đã ra sức chiến đấu anh dũng, mưu trí, sáng tạo, lập nên nhiều thành tích xuất sắc.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Trung đoàn đã hành quân cơ động chiến đấu liên tục trên các tỉnh, thành phố từ Miền Bắc vào Miền Nam; vượt qua chặng đường dài hàng nghìn ki-lô-mét an toàn và hoàn thành xuất sắc 3 nhiệm vụ chiến lược: Bảo vệ yếu địa; bảo vệ giao thông vận chuyển và bảo vệ đội hình binh chủng hợp thành. Mùa Xuân năm 1975, Trung đoàn 263 vinh dự là Trung đoàn tên lửa của Quân chủng chiến đấu trong đội hình binh chủng hợp thành tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã trực tiếp tham gia chiến đấu 294 trận, bắn rơi 62 máy bay Mỹ (trong đó có 9 chiếc B-52, 22 chiếc rơi tại chỗ), bắt sống 7 giặc lái. Với những thành tích xuất sắc, Trung đoàn, Tiểu đoàn 43, Tiểu đoàn 45 và 2 cá nhân vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngoài ra, Trung đoàn còn được tặng thưởng 2 Huân chương Quân công hạng Ba, 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 13 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 42 Huân chương Chiến công hạng Ba, 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì; được Bác Hồ và Bác Tôn gửi tặng lẵng hoa cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Hiện nay, Trung đoàn 263 biên chế trong đội hình chiến đấu của Sư đoàn 367, làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, quản lý vùng trời phía Nam của Tổ quốc. Trong những năm qua, cấp ủy, chỉ huy các cấp trong Trung đoàn thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, quán triệt tình hình, nhiệm vụ; xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ bản lĩnh chính trị vững vàng; tích cực huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị khí tài được biên chế, nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu và khả năng chiến đấu của đơn vị. Công tác xây dựng chính quy, quản lý kỉ luật được duy trì thường xuyên, chặt chẽ, có nền nếp. Công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ của đơn vị.

Trung đoàn và nhiều tập thể, cá nhân đã được tôn vinh, khen thưởng ở các cấp. Năm 2015, Trung đoàn được Bộ Quốc phòng tặng Cờ thi đua “Đơn vị có thành tích xuất sắc trong Phong trào Thi đua quyết thắng” và Cờ “Đơn vị huấn luyện giỏi 5 năm (2011-2015)”; Đoàn cơ sở Trung đoàn được Trung ương Đoàn tặng bằng khen trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên. Các năm 2017, 2019, 2023, Đảng bộ đạt TSVM, Trung đoàn được tặng danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng” và “Đơn vị huấn luyện giỏi”. Năm 2023, Trung đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đăng cai Hội thao diễn tập chiến thuật phân đội Tên lửa phòng không Spyder do Quân chủng tổ chức; Tiểu đoàn 43 giành giải Nhất; Trung đoàn được Bộ Quốc phòng tặng Cờ thi đua “Đơn vị có thành tích xuất sắc trong Phong trào Thi đua Quyết thắng”. Năm 2024, Tiểu đoàn 44 tham gia diễn tập, bắn đạn thật Tên lửa phòng không S75M-3 tiêu diệt mục tiêu, được Tư lệnh Quân chủng tặng Cờ “Đơn vị bắn xuất sắc”. Năm 2025, Trung đoàn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đăng cai Hội thao kíp dây chuyền sản xuất đạn tên lửa S75M-3 do Quân chủng tổ chức, Tiểu đoàn 45 đạt giải Nhì…

Thời gian tới, Trung đoàn tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị; không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật, nhất là trang bị khí tài mới; thường xuyên nâng cao cảnh giác sẵn sàng chiến đấu; hiệp đồng chặt chẽ với các đơn vị bạn, chính quyền và nhân dân địa phương, góp phần xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.