Bài 2: Vượt lên gian khó

Cán bộ, chiến sĩ Trạm Ra đa 31, Trung đoàn 291 bảo quản khí tài sau phiên ban.

Giữ “mắt thần” luôn sáng

Đối với khí tài ra đa, thời tiết luôn là một trong những “kẻ thù vô hình” nhưng hết sức nguy hiểm. Trên đỉnh núi vào mùa Đông, bên cạnh nhiệt độ thấp, độ ẩm không khí cao, sương muối và mù kéo dài dễ khiến các mảng mạch, linh kiện điện tử, đầu nối và chấn tử anten bị oxy hóa, giảm độ ổn định trong quá trình hoạt động. Vào mùa mưa thì giông, sấm sét và gió lớn không chỉ ảnh hưởng đến khả năng chiến đấu, mà còn tiềm ẩn các nguy cơ gây mất an toàn cho con người và khí tài. Trong khi đó, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm ở các điểm cao cũng tác động trực tiếp đến độ bền của linh kiện và khả năng làm việc ổn định của khí tài.

Chứng kiến cán bộ, chiến sĩ Trạm Ra đa 31 thực hiện “Ngày Kỹ thuật”, chúng tôi càng cảm nhận rõ sự khắc nghiệt của thời tiết nơi biên cương và những vất vả thầm lặng của người lính ra đa. Giữa ánh nắng Hè gay gắt, công việc được  bộ đội triển khai đồng bộ từ trong khoang đài đến các thiết bị ngoài trời. Từng thao tác kiểm tra, bảo dưỡng đều được thực hiện nghiêm túc, tỉ mỉ, tuần tự từ thô đến tinh, không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào. Dường như tinh thần “yêu khí tài như con” đã thấm sâu vào suy nghĩ, trở thành trách nhiệm và tình cảm của mỗi người đối với từng trang bị, khí tài.

Thượng úy Nguyễn Mạnh Hà - Phó Trạm trưởng Trạm Ra đa 31, Trung đoàn 291 cho biết: “Không chỉ vào “Ngày Kỹ thuật” mà trong giờ kiểm tra sáng, sau mỗi phiên ban hay buổi huấn luyện, đơn vị đều tổ chức bảo quản, bảo dưỡng khí tài. Để hạn chế sự tác động của thời tiết, vào mùa Đông, chúng tôi sử dụng máy hút ẩm, quạt thông gió để bảo đảm các tủ, khối và các trang thiết bị trong khoang luôn thông thoáng, khô ráo; đồng thời đóng kín cửa khi độ ẩm không khí cao nhằm hạn chế hơi ẩm xâm nhập. Các vị trí quan trọng như chấn tử, đầu xa, đầu cáp... cũng được kiểm tra, bảo quản thường xuyên để bảo đảm tiếp xúc tốt, kịp thời phát hiện dấu hiệu oxy hóa, gỉ sét hoặc ẩm mốc. Còn vào mùa mưa bão, đơn vị chủ động chằng chống, gia cố hệ thống mái che khí tài, sử dụng bao cát cố định mái tôn, sẵn sàng thu hồi khí tài khi có tình huống xảy ra và triển khai các phương án phòng, chống thiên tai nhằm hạn chế thấp nhất những tác động của thời tiết đến khí tài, trang bị kỹ thuật”.

Đóng quân xa Trung đoàn, việc tự lực sửa chữa, khắc phục hỏng hóc khí tài luôn được đơn vị đặc biệt chú trọng. Trong điều kiện xa sự hỗ trợ trực tiếp từ cấp trên, các nhân viên kỹ thuật ở đây phải trở thành những “lính thợ đa năng”, có thể làm chủ nhiều loại khí tài, trang bị khác nhau. Thiếu tá QNCN Phạm Văn Hoành - Thợ Ra đa, Trạm Ra đa 59 chia sẻ: “Khí tài ra đa hoạt động liên tục trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt nên không tránh khỏi những hỏng hóc. Vì vậy, chúng tôi phải thường xuyên học tập, nghiên cứu tài liệu, nâng cao trình độ chuyên môn để có thể tự kiểm tra, chẩn đoán và khắc phục hỏng hóc ngay tại đơn vị, bảo đảm khí tài hoạt động ổn định, không làm gián đoạn nhiệm vụ quản lý vùng trời”.

Rau xanh trên đỉnh núi cao

Tại Trạm Ra đa 16, mặc cho bên ngoài gió luồn qua vách núi, khuôn viên đơn vị vẫn bừng sáng bởi những bồn hoa được cắt tỉa gọn gàng. Giữa điều kiện thời tiết khắc nghiệt nơi đỉnh núi, bàn tay chăm chút của cán bộ, chiến sĩ đã biến khoảng sân nhỏ của đơn vị trở nên ấm áp, sinh động. Những sắc hoa rực rỡ không chỉ làm đẹp doanh trại; mà còn góp phần xua tan cái heo hút của núi rừng, tiếp thêm tinh thần để bộ đội yên tâm bám trụ ở đơn vị.

Tham quan vườn tăng gia, chúng tôi càng ấn tượng bởi những luống rau được quy hoạch ngay ngắn, thẳng hàng. Những luống rau muống, dền, cải… phủ kín một màu xanh, mơn mởn vươn mình trong gió núi, hứa hẹn một vụ thu hoạch chất lượng. Theo Thiếu tá Trần Văn Tâm - Trạm trưởng Trạm Ra đa 16, để có được diện tích tăng gia như hôm nay là thành quả của sự nỗ lực, chung sức của cán bộ, chiến sĩ trong suốt một thời gian dài. Khu tăng gia nằm chênh vênh bên sườn núi, nhiều sỏi đá nên việc cải tạo đất được xác định là khâu đột phá đầu tiên. Bộ đội bắt đầu từ việc san gạt mặt bằng, nhặt đá, làm tơi đất; sau đó vận chuyển thêm đất màu từ dưới chân núi lên, tận dụng các nguồn phân bón để cải tạo đất.

Việc tìm nguồn phân bón cũng không hề đơn giản. Đơn vị đóng quân biệt lập trên đỉnh núi, muốn có phân bón phải cơ động xuống núi hàng chục cây số để vận chuyển lên. Bên cạnh đó, bài toán về nguồn nước tưới cũng khiến bộ đội nhiều phen trăn trở. Nước từ chân đồi phải đi qua bốn trạm bơm mới có thể đưa lên đơn vị. Trong khi đây là nguồn nước sinh hoạt với tiêu chuẩn mỗi người 140 lít/ngày, vì vậy để có nước trồng rau vào mùa khô, bộ đội phải tận dụng và chắt chiu từng chút một.

Tại Trạm Ra đa 31, khu vực tăng gia cũng chỉ là một khoảng đất trống nằm giữa sườn đồi. Đất đá nhiều, nguồn nước không dồi dào, nhưng bằng sự cần cù và sáng tạo, cán bộ, chiến sĩ đã từng bước cải tạo, vun xới để biến nơi đây thành những luống rau xanh tốt. Đại úy Lưu Như Trung - Chính trị viên Trạm Ra đa 31 chia sẻ: “Vào mùa Đông, có thời điểm nhiệt độ trên đỉnh núi xuống chỉ còn 2oC, kèm theo sương muối dày đặc khiến rau bị hư hại. Để khắc phục, chúng tôi cũng chủ động dựng khung giàn chắc chắn; vào những ngày rét đậm, rét hại, bộ đội sử dụng lưới đen phủ lên trên để che chắn, hạn chế ảnh hưởng của thời tiết...”

Nhờ sự nỗ lực đó, các đơn vị đã bảo đảm tự túc 100% rau xanh, 30-50% thịt gia súc, gia cầm, góp phần nâng cao chất lượng bảo đảm hậu cần và đời sống của bộ đội.

Giữa mây ngàn và gió núi, những dàn ăng ten vẫn không ngừng quay, những vườn rau vẫn xanh tươi dưới bàn tay chăm sóc của bộ đội. “Gian khó không sờn lòng, khó khăn không nản chí” đã trở thành phẩm chất, ý chí và bản lĩnh của những người lính ra đa nơi biên cương Tổ quốc. Và cũng từ phẩm chất ấy, những “mắt thần” vẫn luôn sáng để quản lý vùng trời Tổ quốc từ sớm, từ xa.

ĐỨC LƯU

>>> Bài 3: Thắm tình quân dân