MiG-19 chủ động xuất kích, bắn rơi 2 máy bay Mỹ

Tại Sân bay Yên Bái, Trung đoàn 925 bố trí hai biên đội với 8 phi công trực ban chiến đấu ở hai đầu sân bay (phía Bắc và phía Nam), sử dụng máy bay MiG-19.  Biên đội số 1 gồm các phi công: Nguyễn Ngọc Tiếp (số 1), Nguyễn Đức Tiêm (số 2), Phạm Hùng Sơn (3), Nguyễn Hồng Sơn (4). Biên đội số 2 gồm các phi công: Phạm Ngọc Tâm (số 1), Phạm Hồng Sơn (2), Phùng Văn Quảng (3), Nguyễn Mạnh Tùng (4). Vào lúc 8 giờ 50 phút, mạng tình báo xa bắt được 1 tốp máy bay của Không quân Mỹ ở Nam Vạn Yên 10km đang bay theo hướng Tây Nam - Đông Bắc. Lúc 8 giờ 51 phút, Sở Chỉ huy lệnh cho biên đội MiG-19 trực chiến đầu Bắc, cất cánh xuyên mây lên đỉnh đầu Nam sân bay. Sau khi lên khỏi mây, biên đội phát hiện mục tiêu là những chấm đen trên nền mây trắng (để chắc chắn, phi công Nguyễn Hồng Sơn hỏi lại Sở Chỉ huy). Sở chỉ huy cho lên độ cao 4.000m. Lúc này 2 tốp mục tiêu đang tiến về khu vực Sân bay Yên Bái. Khi biên đội đã lên độ cao 4.000m, số 3 báo cáo phát hiện mục tiêu cự ly 6km. Cũng ngay lúc đó phi công số 1 phát hiện 4 chiếc F-4 bên phải và lệnh cho biên đội thả thùng dầu phụ và xin phép Sở Chỉ huy cho vào công kích.

Lúc này, tốp F-4 cũng đã phát hiện biên đội MiG-19, 4 chiếc F-4 đang bay đội hình bàn tay xoè, lập tức chuyển thành đội hình kéo dài để yểm hộ nhau và ép độ nghiêng lớn vòng gấp bám theo biên đội MiG. Khi thấy 4 chiếc MiG-19 cũng ép độ nghiêng cắt vào, chúng chuyển sang thủ đoạn tách tốp. Phi công Nguyễn Ngọc Tiếp - số 1 lệnh cho phi công Phạm Hùng Sơn - số 3 và phi công Nguyễn Hồng Sơn - số 4 bám theo hai chiếc bên phải, bay phía sau. Còn anh và phi công Nguyễn Đức Tiêm - số 2 bám theo 2 chiếc bay phía trước, bên trái. Trong lúc cơ động, số 1 và số 2 phát hiện một tốp phía sau đang bám theo và phóng tên lửa về phía biên đội, anh lập tức quay lại phản kích.

Lúc này, số 1 vẫn bám theo 2 chiếc F-4 bên trái, mặc dù chiếc F-4 cơ động rất gấp và chúi đầu xuống bỏ chạy, nhưng anh vẫn bám theo nổ súng. Số 1 quan sát thấy loạt đạn ăn phía sau, không trúng, chiếc F-4 đã tăng tốc bỏ chạy. Khi vòng sang phải để quan sát, anh lại phát hiện 2 chiếc F-4 khác ở độ cao 2.000m, anh lập tức bám theo. Hai chiếc F-4 lại thực hiện động tác đan chéo để đối phó, nhưng Nguyễn Ngọc Tiếp ép cần lái, kiên quyết bám sát chiếc F-4 số 1. Đến cự ly thích hợp, anh nổ súng, chiếc F-4 trúng đạn, rơi tại chỗ, sau đó anh nhanh chóng thoát ly. Cả 2 chiếc MiG-19 số 1 và số 2 về sân bay hạ cánh an toàn.

Khi tốp 2 chiếc F-4 bên phải vòng gấp xuống, phi công Phạm Hùng Sơn - số 3 và phi công Nguyễn Hồng Sơn - số 4 nhanh chóng bám theo. Số 3 bám theo một chiếc F-4, anh 2 lần nổ súng nhưng chưa trúng. Trong lúc đó, phi công Nguyễn Hồng Sơn cũng quần nhau với chiếc F-4 còn lại. Khi chiếc F-4 phóng liền 2 quả tên lửa, anh đã cơ động tránh được, sau đó, chiếc F-4 xông lên trước, anh đã chớp thời cơ nổ súng, nhưng không trúng. Chiếc F-4 chúi xuống định lẩn vào trong mây. Số 4 bám theo, bắn loạt đạn thứ hai, anh thấy đạn trùm lên đuôi và chiếc F-4 bốc cháy ngay trên không. Liếc thấy phía trước có núi chắn ngang, anh kéo lên, thoát ly về sân bay.

Sau 8 phút chiến đấu, Sở Chỉ huy lệnh cho Biên đội thoát ly chiến đấu, quay về hạ cánh. Do khu vực quanh sân bay vẫn còn địch, Sở Chỉ huy cho biên đội trực đầu phía Nam là các phi công Phạm Ngọc Tâm và Phạm Hồng Sơn cất cánh yểm trợ. Biên đội thứ nhất hạ cánh an toàn vào lúc 9 giờ 16 phút. Biên đội số 2 sau khi cất cánh không gặp mục tiêu quay về hạ cánh lúc 9 giờ 45 phút.

Trận không chiến ngày 8-5-1972 là một trận đánh đặc biệt, bởi đây là lần đầu tiên các máy bay F-4D đụng độ với MiG-19 trên bầu trời Yên Bái. Để giữ được sự chủ động hoàn toàn, ta đã xuất kích trước khi địch lập được “Khu chờ” và tạo ra thế phục kích bất ngờ. Trong tình huống trận không chiến diễn biến rất nhanh và phức tạp, các phi công của Trung đoàn 925 tham gia trận đánh đã linh hoạt xử lý. Kết quả, MiG-19 đã bắn rơi được 2 máy bay F-4 và cả 2 biên đội đều về hạ cánh an toàn, mở đầu cho cho truyền thống vẻ vang “Đã ra quân là chiến thắng” của Trung đoàn 925. Trận đánh cũng thực hiện đúng quyết tâm của Trung đoàn và sự mong đợi, tin tưởng của cấp trên, của các đơn vị bạn.

Và cũng từ ngày 8-5-1972, cả lực lượng MiG-17, MiG-21, MiG-19 cùng tham gia chiến đấu bảo vệ bầu trời Miền Bắc. Cả 4 Trung đoàn Không quân tiêm kích 921, 923, 925, 927 cùng vào trận, cùng sát cánh bên nhau và cùng chiến thắng. Khẳng định sức mạnh của Không quân tiêm kích Việt Nam đã lớn mạnh đáng kể.