Lê Kim Phượng - khi thơ cất cánh cùng những người lính canh trời Tổ quốc
Viết về người lính Phòng không-Không quân, tác giả Lê Kim Phượng không chỉ tìm cảm hứng từ một hình ảnh, một nhiệm vụ hay một khoảnh khắc cụ thể. Trong thơ chị, hình tượng người lính được khắc họa ở nhiều lĩnh vực, nhiều vị trí công tác, từ những chuyến bay giữa tầng mây đến những ca trực âm thầm, những giờ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và cả những phút giây lắng lại với đời sống riêng tư. Mỗi con người, mỗi công việc qua ngòi bút của chị đều góp phần làm nên hình ảnh người chiến sĩ ngày đêm gìn giữ bầu trời bình yên của Tổ quốc.
Đó là người phi công mang theo tình yêu quê hương trong từng chuyến bay; là những chiến sĩ lặng thầm bên khí tài, đài trạm, thao trường, trận địa; là những con người luôn giữ vững ý chí, bản lĩnh, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh. Ẩn sau vẻ rắn rỏi của người lính là những tâm hồn giàu tình yêu, biết rung động trước quê hương, gia đình, đồng đội và những điều bình dị của cuộc sống.
Có lẽ vì thế, thơ Lê Kim Phượng không chỉ kể về người lính mà còn đi sâu khám phá thế giới nội tâm của họ. Ở đó có tình yêu Tổ quốc, lòng trung thành, ý chí vượt khó, sự hy sinh và tinh thần trách nhiệm; nhưng đồng thời cũng có những rung động rất đỗi đời thường, những nỗi nhớ, niềm thương và những ước mơ giản dị. Qua những câu thơ ấy, người lính Phòng không-Không quân hiện lên vừa kiên cường, bản lĩnh, vừa gần gũi, giàu cảm xúc - những con người lấy sự bình yên của bầu trời quê hương làm lẽ sống.
Chị viết về người phi công:
Anh yêu bầu trời, mang Tổ quốc trong tim
Mỗi chuyến bay xuyên đêm làm bạn với trăng và gió
Lính phi công đâu sợ gì gian khổ
Gió dập, bão vùi vẫn kiên định một lòng tin.
Khát vọng kiên cường bay liệng theo cánh chim
Anh chẳng sợ đâu bởi đã qua bao bài huấn luyện
Mây và hoàng hôn nghe anh kể chuyện
Bền bỉ dẻo dai chinh phục chuyến bay dài.
Nhận nhiệm vụ bay anh thức cùng ban mai
Trên những tầng mây là tình yêu đất nước
Sẵn sàng hiến dâng thanh xuân cho Tổ quốc
Một lòng kiên trung canh giữ quê hương.
Ở những câu thơ ấy, bầu trời không còn chỉ là không gian của những chuyến bay. Qua cảm nhận của Lê Kim Phượng, bầu trời trở thành biểu tượng của Tổ quốc, của trách nhiệm và lời thề người lính. “Trăng và gió”, “mây và hoàng hôn”, “ban mai” đi vào thơ không chỉ như những nét chấm phá của thiên nhiên, mà còn như những người bạn đồng hành, chứng kiến bao chuyến bay, bao giờ phút người lính thực hiện nhiệm vụ làm chủ bầu trời.
Với hình ảnh người lính nhảy dù, thơ Lê Kim Phượng lại mang một sắc thái riêng: Vừa hồn nhiên, lãng mạn, vừa mạnh mẽ, kiêu hãnh. Giữa khoảng không mênh mông, khi mặt đất dần lùi xa, người lính chỉ còn đối diện với bầu trời, với gió và với chính bản lĩnh của mình. Trong khoảnh khắc ấy, vẻ đẹp của người chiến sĩ không chỉ được đo bằng sự gan dạ trước độ cao, mà còn được nâng lên thành vẻ đẹp của tuổi trẻ dám sống, dám thử thách và dám cống hiến:
Mây trời làm chiếu êm
Gió thổi làm quạt mát
Anh bay trong gió hát
Giữa trời xanh bao la.
Mặt đất ở rất xa
Chỉ còn lòng dũng cảm
Trái tim đầy can đảm
Vút bay cao mênh mông.
Hiên ngang giữa tầng không
Niềm tự hào Tổ quốc
Dù gió mưa bão táp
Kiên định một niềm tin.
Những binh chủng đi vào thơ Lê Kim Phượng
Nếu ở những vần thơ trước, Lê Kim Phượng đưa người đọc theo những cánh bay của phi công, hòa mình vào không gian tầng không rộng lớn, thì ở những sáng tác khác, chị lại mở rộng mạch cảm xúc đến nhiều lực lượng, nhiều vị trí công tác trong Quân chủng Phòng không-Không quân.
Từ người lính tên lửa, chiến sĩ ra đa đến phi công, pháo thủ pháo phòng không, mỗi hình tượng bước vào thơ chị với những nét riêng, gắn với đặc thù nhiệm vụ và những câu chuyện của từng lực lượng. Song, vượt lên trên sự khác biệt ấy là điểm chung của những người lính mang trên mình trách nhiệm bảo vệ bầu trời Tổ quốc: Lòng yêu nước, ý chí sẵn sàng chiến đấu và khát vọng cống hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Qua ngòi bút của Lê Kim Phượng, vẻ đẹp của người lính được khắc họa từ chính công việc thường ngày, từ bản lĩnh trong thực hiện nhiệm vụ đến những tình cảm chân thành, bình dị mà sâu nặng:
Lính tên lửa yêu đời
Khắc trong tim lời Bác
Vì Tổ quốc hy sinh
Biển trời trong đáy mắt.
Lính ra đa vui hát
Mục tiêu tìm thấy ngay
Dải ngân hà xa lắc
Những vì sao đang bay.
Lính không quân hăng say
Thanh xuân dâng Tổ quốc
Bảo vệ cả bầu trời
Luôn sẵn sàng tiến bước.
Pháo phòng không đi trước
Xung phong và sẵn sàng
Những mục tiêu tầm thấp
Cây phong ba hiên ngang.
Lính Phòng không-Không quân
Những ngôi sao đi trước
Canh biển trời bình yên
Thanh xuân dâng Tổ quốc!
Chỉ trong những khổ thơ ngắn, một bức tranh khá rộng về người chiến sĩ Phòng không-Không quân đã được mở ra. Có người lính tên lửa mang “biển trời trong đáy mắt”; có người lính ra đa ngày đêm dõi tìm mục tiêu; có những người lính không quân gửi tuổi thanh xuân vào những chuyến bay; có những chiến sĩ pháo phòng không hiên ngang nơi trận địa. Mỗi người một nhiệm vụ, một vị trí, một dáng vẻ, nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu Tổ quốc và trách nhiệm gìn giữ bầu trời bình yên.
Thơ Lê Kim Phượng viết về người lính không chỉ bằng câu chữ, mà bằng sự trân trọng, biết ơn và một tình cảm chân thành dành cho những con người đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ. Từ mặt đất đến tầng mây, từ trận địa ra đa, tên lửa, pháo phòng không đến những cánh bay giữa trời xanh, mỗi người chiến sĩ đều trở thành một hình tượng đẹp trong thế giới nghệ thuật của chị.
Và có lẽ, với một người làm thơ viết về người lính, niềm hạnh phúc không gì lớn hơn khi những câu thơ mình viết được người lính đón nhận, nhớ đến và đồng cảm. Bởi khi ấy, thơ không còn chỉ là những dòng chữ trên trang giấy, mà đã tìm được nơi neo đậu trong trái tim những người mà nhà thơ dành cả sự yêu thương để viết về họ.
Trên hành trình sáng tác của mình, Lê Kim Phượng vẫn lặng lẽ tìm kiếm những góc nhìn mới, những cung bậc cảm xúc mới để tiếp tục dệt nên những vần thơ về người lính Phòng không-Không quân. Và ở đó, mỗi câu thơ không chỉ ghi lại một dáng đứng, một chuyến bay hay một ca trực, mà còn lưu giữ vẻ đẹp của một thế hệ đã gửi tuổi trẻ, niềm tin và khát vọng của mình nơi trận địa, giữa tầng không, góp phần giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc.
Và hành trình thơ ấy vẫn đang tiếp nối - để hình ảnh người lính Phòng không-Không quân mãi đẹp trong những vần thơ, trong lòng người đọc và trong tình yêu dành cho Tổ quốc.
KIM LÊ