Cán bộ, chiến sĩ Trạm ra đa 67, Trung đoàn 292, Sư đoàn 377 học tập Chỉ thị 76/CT-BQP của Bộ Quốc phòng về việc tăng cường công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, duy trì kỷ luật và bảo đảm an toàn trong Quân đội nhân dân Việt Nam.Thời gian qua, cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy và cơ quan chính trị các cấp trong Quân chủng đã triển khai nhiều biện pháp giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng, duy trì kỷ luật, bảo đảm an toàn, góp phần ổn định tình hình và hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, trong Quân chủng vẫn xảy ra một số vụ việc nghiêm trọng, phức tạp, liên quan đến tự tử, tự sát, tai nạn giao thông, vi phạm pháp luật, kỷ luật…
Thực tế cho thấy, ở một số đơn vị, việc nắm, quản lý, dự báo và giải quyết tư tưởng chưa kịp thời; quản lý các mối quan hệ gia đình, xã hội, tình cảm, tài chính và hoạt động trên không gian mạng còn hạn chế. Việc phát hiện dấu hiệu bất thường, phối hợp tháo gỡ khó khăn có lúc chưa hiệu quả; trách nhiệm của một số cán bộ trực tiếp quản lý bộ đội chưa được phát huy đầy đủ. Vì vậy, cần khắc phục tư tưởng chủ quan, hình thức; tình trạng nắm tình hình không chắc, báo cáo chậm, xử lý thiếu kiên quyết hoặc chỉ tập trung giải quyết hậu quả.
Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý tư tưởng, kỷ luật, trước hết, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên; trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, không khoán trắng cho cơ quan chính trị hoặc cán bộ cấp dưới. Cùng với quán triệt nghiêm các nghị quyết, chỉ thị, quy định của cấp trên, các đơn vị cần rà soát, bổ sung quy chế, kế hoạch, biện pháp quản lý phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ; phát huy vai trò nêu gương, tinh thần trách nhiệm và sự sâu sát của cán bộ chủ trì, nhất là cán bộ trực tiếp quản lý bộ đội. Kết quả thực hiện phải gắn với đánh giá trách nhiệm của tập thể, cá nhân theo quy định.
Các đơn vị thực hiện nghiêm phương châm “5 nắm, 4 sớm”. “5 nắm” gồm: Nắm hoàn cảnh gia đình; diễn biến tư tưởng, tâm lý; các mối quan hệ xã hội; biểu hiện, hành vi trên môi trường số; những thời điểm, nhiệm vụ, hoàn cảnh dễ phát sinh vấn đề. “4 sớm” gồm: Phát hiện sớm, báo cáo sớm, can thiệp sớm, khắc phục và theo dõi sớm. Theo đó, cán bộ phải gần gũi, thường xuyên gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của quân nhân; chú ý những thay đổi bất thường trong sinh hoạt, công tác, tâm trạng, quan hệ và ý thức chấp hành kỷ luật. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cần chủ động tìm hiểu nguyên nhân, đánh giá đúng tình hình, báo cáo cấp có thẩm quyền và đề xuất biện pháp giải quyết; không suy diễn, quy chụp hoặc chờ xảy ra vụ việc mới kiểm tra, chấn chỉnh.
Nắm tư tưởng phải đi đôi với giải quyết tư tưởng. Mỗi trường hợp cần hỗ trợ phải xác định rõ nội dung, biện pháp, người chịu trách nhiệm và thời gian theo dõi. Sau khi giải quyết, tiếp tục động viên, hỗ trợ, đánh giá kết quả, giúp quân nhân ổn định tư tưởng, khắc phục khó khăn, yên tâm công tác. Đồng thời, xây dựng môi trường dân chủ, đoàn kết, tin cậy để quân nhân chủ động chia sẻ và tìm kiếm sự giúp đỡ.
Các lực lượng cần phối hợp chặt chẽ trong quản lý, hỗ trợ bộ đội. Cán bộ chỉ huy phát huy trách nhiệm quản lý con người, duy trì kỷ luật; cán bộ chính trị chủ động nắm, dự báo, định hướng tư tưởng; quân y thực hiện tốt chức năng chuyên môn về sức khỏe; các tổ chức quần chúng, hội đồng quân nhân và đồng chí, đồng đội tích cực quan tâm, động viên, hỗ trợ. Sự phối hợp đồng bộ sẽ giúp phát hiện, giải quyết vấn đề ngay từ cơ sở.
Cùng với quản lý tư tưởng, các cơ quan, đơn vị cần tăng cường quản lý, định hướng các mối quan hệ của quân nhân, chủ động phòng ngừa nguy cơ từ gia đình, xã hội và môi trường số. Trọng tâm là bồi dưỡng kỹ năng ứng xử, kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn, quản lý tài chính cá nhân và sử dụng mạng xã hội đúng quy định. Trong quản lý hoạt động trên không gian mạng, cần kết hợp giáo dục, hướng dẫn với kiểm tra việc chấp hành quy định. Quân nhân phải nâng cao ý thức bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật quân sự; cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo, thao túng tâm lý, dụ dỗ đầu tư bất hợp pháp và phát tán thông tin sai sự thật; giữ gìn hình ảnh, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, “Người chiến sĩ PK-KQ ưu tú”.
Để nâng cao hiệu quả, các đơn vị cần triển khai đồng bộ các lớp phòng ngừa. Với toàn thể quân nhân, chú trọng giáo dục chính trị, phổ biến, giáo dục pháp luật, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh và bồi dưỡng kỹ năng sống. Với quân nhân có dấu hiệu nguy cơ, tăng cường gặp gỡ, tư vấn, động viên, hỗ trợ giải quyết khó khăn cụ thể. Với trường hợp có nguy cơ cao hoặc dấu hiệu đe dọa an toàn, phải khẩn trương can thiệp, phối hợp với quân y và lực lượng chuyên môn để đánh giá, hỗ trợ, bảo đảm an toàn theo quy định.
Cơ quan chính trị các cấp cần phát huy cơ chế phối hợp “3 cùng”: Cùng nắm, cùng tháo gỡ, cùng đồng hành; cụ thể hóa bằng phân công rõ cơ quan, cá nhân chủ trì, lực lượng phối hợp, nội dung và thời hạn thực hiện. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức hỗ trợ tại cơ sở; tập huấn cho cán bộ trực tiếp quản lý bộ đội kỹ năng lắng nghe, nhận diện dấu hiệu bất thường, giải quyết mâu thuẫn và xử lý tình huống.
Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá, dự báo nguy cơ và rút kinh nghiệm. Sau mỗi vụ việc, phải làm rõ nguyên nhân, dấu hiệu cảnh báo chưa được phát hiện hoặc xử lý kịp thời, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan và biện pháp khắc phục. Kết quả rút kinh nghiệm cần được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, xác định rõ trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kiểm tra việc thực hiện, tránh chỉ dừng ở yêu cầu giáo dục, quán triệt chung chung.
Các cơ quan, đơn vị phải duy trì nghiêm chế độ ngày, tuần, trực ban, trực chỉ huy, kiểm tra quân số; quản lý chặt chẽ giờ nghỉ, ngày nghỉ, đi phép, tranh thủ, ra ngoài doanh trại. Tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật, kỷ luật, an toàn giao thông, quy định về sử dụng rượu, bia, chất kích thích; quản lý chặt vũ khí, trang bị kỹ thuật, phương tiện, vật tư và các hoạt động có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Đặc biệt, cần chú trọng thời điểm trước, trong và sau ngày nghỉ, ngày lễ; khi quân nhân thực hiện nhiệm vụ độc lập, phân tán, huấn luyện cường độ cao hoặc có biến động về tư tưởng, hoàn cảnh cá nhân.
Phòng ngừa vi phạm phải gắn với chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe của bộ đội; kết hợp giáo dục, động viên, hỗ trợ với xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm. Việc xử lý phải bảo đảm đúng người, đúng hành vi, đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật, kỷ luật Quân đội.
Quản lý tư tưởng, kỷ luật và các mối quan hệ của quân nhân là trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng và mỗi cán bộ, chiến sĩ. Với tinh thần chủ động, sâu sát, trách nhiệm, lấy phòng ngừa làm chính, lấy cơ sở làm trọng tâm, các cơ quan, đơn vị trong Quân chủng PK-KQ cần tiếp tục đổi mới phương pháp quản lý, nâng cao hiệu quả phối hợp, giải quyết kịp thời vấn đề nảy sinh. Qua đó, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ vững chắc bầu trời Tổ quốc trong tình hình mới.
Bài, ảnh: ĐỨC LƯU