Đại đội Ra đa 22 bảo đảm cho Không quân bắn rơi B-52

Trong những ngày đầu của Chiến dịch Phòng không bảo vệ Hà Nội tháng 12-1972, có những ngày, đêm địch gây nhiễu rất nặng, nhưng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã xử trí, thao tác tốt, phát hiện được những tốp máy bay B-52 từ Lào vào đánh khu vực Hà Nội. Những tình báo của Đại đội 22 nói riêng và Trung đoàn 292 nói chung đã góp phần cùng các trung đoàn bạn kịp thời báo động cho hoả lực Phòng không bắn rơi máy bay B-52 và F-4.

Trong giai đoạn 2 của Chiến dịch, Bộ Tư lệnh Quân chủng quyết tâm: “Tập trung cho Bộ đội Không quân bắn rơi máy bay B-52”. Ý định tác chiến của Quân chủng là sử dụng máy bay MiG-21 cất cánh từ Sân bay Yên Bái lên đánh B-52; kết hợp chặt chẽ ra đa dẫn đường ở vòng trong với ra đa dẫn đường ở vòng ngoài. Lực lượng nòng cốt là Đại đội 50, Tiểu đoàn ra đa dẫn đường 8 và Đại đội 22 của Trung đoàn 292.

Trong đêm 27-12, địch sử dụng nhiều tốp B-52 theo hướng Tây Nam và Đông Nam đánh vào Hà Nội và Hải Phòng. Đại đội 22 đã phát sóng các đài P-12, mở đài P-35, PRV-11 để chủ động nắm địch, kịp thời bảo đảm cho máy bay cất cánh đúng thời cơ. Dưới sự chỉ huy nhanh chóng, chính xác của đồng chí Trung đoàn trưởng và đồng chí Chính ủy Trung đoàn, đồng chí Đại đội phó Đại đội 22 đã bình tĩnh chỉ huy kíp ban chiến đấu chống nhiễu phát hiện B-52 thông báo cho đơn vị bạn dẫn đường cho phi công Phạm Tuân điều khiển máy bay, tiếp cận máy bay địch, nổ súng bắn rơi 1 chiếc B-52. Chiến công bảo đảm dẫn đường cho Không quân ta bắn rơi B-52 trong đêm 27-12-1972 của Đại đội 22 đã làm cho cán bộ, chiến sĩ đơn vị thêm tin tưởng vào con người, khí tài và phương pháp dẫn đường cho Không quân đánh địch đã được áp dụng hiệu quả trên thực tế.

Bước vào đêm 28-12-1972, Đại đội ra đa 22 tiếp tục được giao nhiệm vụ bảo đảm dẫn đường bổ trợ cho phi công Vũ Xuân Thiều, điều khiển máy bay MiG-21 cất cánh từ sân bay dã chiến Cẩm Thuỷ đánh địch trên khu vực vùng trời Sơn La. Đây là sân bay dã chiến mới được sửa chữa lại sau đợt ném bom ngày 22-12-1972, địch chưa phát hiện và chưa bị đánh phá lại. Khi thực hiện nhiệm vụ, Đại đội 22 gặp không ít khó khăn vì trận địa đơn vị nằm chính diện trục nhiễu B-52 nên các đài ra đa đều bị nhiễu ở cường độ rất lớn. Ngoài việc phải bảo đảm phát hiện B-52 từ xa, bám sát chúng liên tục, đơn vị còn phải phát hiện, bám sát máy bay ta trong điều kiện nhiễu nặng và địch luôn sẵn sàng phóng Tên lửa Sơ rai. Trong trận đối đầu của phi công Vũ Xuân Thiều và B-52 trong đêm 28-12-1972, với sự chỉ huy sáng suốt của đồng chí Trung đoàn trưởng, sự hiệp đồng chặt chẽ từ chỉ huy Đại đội đến đài trưởng, trắc thủ, Đại đội 22 đã xác định đúng các dải nhiễu B-52, tập trung chống nhiễu, phát hiện chính xác cự ly, độ cao của tốp mục tiêu B-52.

Do nắm chắc tình hình trên không, nhất là kết quả phát hiện B-52 của Đại đội 22 thông báo, Bộ Tư lệnh Quân chủng đã lệnh máy bay ta cất cánh, đánh địch theo phương án tác chiến. Sở Chỉ huy Thọ Xuân đã bí mật dẫn phi công Vũ Xuân Thiều bay vòng đằng sau đội hình B-52. Đến vùng trời Sơn La, Phi công Vũ Xuân Thiều gặp địch. Khoảng cách giữa máy bay của anh và chiếc B-52 rất gần. Do cự ly gần nên khi anh bắn cháy máy bay B-52 của địch thì máy bay của anh cũng lao vào đám cháy. Anh đã anh dũng hy sinh. Trong suốt trận không chiến, Đại đội 22 liên tục trực tiếp bảo đảm ra đa, giúp các sĩ quan dẫn đường mưu trí dẫn máy bay ta tiếp cận máy bay địch, nổ súng bắn rơi thành công 1 máy bay B-52 của địch.

Chiến công bảo đảm dẫn đường cho Không quân ta bắn rơi B-52 trong đêm 28-12-1972 và một số đêm khác trong Chiến dịch Phòng không bảo vệ Hà Nội cuối tháng 12-1972 đã đánh dấu quyết tâm chiến đấu cao và bước trưởng thành vượt bậc của Bộ đội ra đa dẫn đường đối với chiến tranh điện tử của địch. Đó còn là thành công về mặt lãnh đạo, tổ chức chỉ huy của Đảng ủy, thủ trưởng Trung đoàn 292 trong việc thực hiện chiến thuật kết hợp mạng ra đa dẫn đường vòng trong với mạng ra đa dẫn đường ở vòng ngoài của Quân chủng, Binh chủng, không ngừng nâng cao chất lượng chống nhiễu, phát hiện mục tiêu, bảo đảm dẫn đường cho máy bay ta bắn rơi máy bay địch.