
Đại tá Tạ Mộng Vũ - Phó Tham mưu trưởng Sư đoàn 371, chủ trì Hội nghị giao nhiệm vụ trước khi bay.Nỗ lực huấn luyện, quyết tâm làm chủ cánh bay
Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam năm 2026 dự kiến diễn ra vào trung tuần tháng 12-2026. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, góp phần giới thiệu tiềm lực, sức mạnh và hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam với bạn bè quốc tế. Trong khuôn khổ Lễ khai mạc Triển lãm, ban bay chào mừng của lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam với đội hình trực thăng treo cờ Tổ quốc và cờ Triển lãm không chỉ tạo điểm nhấn đặc sắc, mà còn thể hiện trình độ huấn luyện, tổ chức chỉ huy, khả năng làm chủ bầu trời và bản lĩnh của những người chiến sĩ Không quân.

Các phi công tham gia ban bay nhận nhiệm vụ trước khi bay.
Thực hiện nhiệm vụ được giao, các tổ bay thuộc Trung đoàn 916 (Sư đoàn 371), Trung đoàn 917 (Sư đoàn 370) và Trung đoàn 930 (Sư đoàn 372) được lựa chọn đều là những phi công, nhân viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm, đã từng tham gia bay chào mừng trong nhiệm vụ B70, A50, A80. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có yêu cầu cao về trình độ chuyên môn, khả năng làm chủ máy bay, trang bị khí tài và sự phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng, Đảng ủy, chỉ huy các đơn vị đã quán triệt nghiêm túc các chỉ thị, kế hoạch, hướng dẫn của cấp trên; chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai toàn diện, đồng bộ các mặt công tác. Đặc biệt, công tác chuẩn bị được tiến hành chặt chẽ, từ nghiên cứu lý thuyết, phương thức bay, đường bay đến phương án xử lý các tình huống bất trắc có thể xảy ra.

Đại tá Tạ Mộng Vũ - Phó Tham mưu trưởng Sư đoàn Không quân 371, chỉ huy bay tại Đài Chỉ huy K4.
Đại tá, Phi công Nguyễn Văn Hoàng - Phó Chính ủy Trung đoàn 916, Sư đoàn 371, cho biết: “Tại Lễ khai mạc Triển lãm, đội hình trực thăng của Quân chủng PK-KQ thực hiện nhiệm vụ treo cờ Tổ quốc và cờ Triển lãm. Mỗi vị trí trong đội hình đều có yêu cầu riêng, đòi hỏi phi công phải nắm chắc nhiệm vụ, duy trì sự tập trung cao độ, phối hợp chính xác các thao tác điều khiển và giữ ổn định cự ly trong suốt quá trình bay. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, các phi công được huấn luyện từ đơn giản đến phức tạp, bắt đầu với đội hình hai chiếc, ba chiếc, bốn chiếc tại các đơn vị, sau đó mới phối hợp luyện tập đội hình chung tại Sân bay Hòa Lạc và Sân bay Gia Lâm. Trước mỗi chuyến bay, các tổ bay đều nghiên cứu kỹ phương thức bay, đặc điểm địa hình, các yếu tố tác động và kịch bản thực hiện, bảo đảm phối hợp nhịp nhàng, chính xác. Với các phi công và thành viên tổ bay, tham gia nhiệm vụ lần này vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm lớn. Vì vậy, chúng tôi quyết tâm luyện tập thuần thục, hiệp đồng chặt chẽ, khắc phục mọi khó khăn, mang đến những màn trình diễn đẹp mắt, ấn tượng, góp phần lan tỏa hình ảnh Không quân nhân dân Việt Nam đến với nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế”.

Các phi công tiến hành tiếp thu trực thăng trước khi thực hiện nhiệm vụ.
Được biết, so với Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam năm 2024, nhiệm vụ bay chào mừng tại Triển lãm năm nay có những điểm mới, với những khó khăn và yêu cầu cao hơn. Nếu năm 2024, trực thăng bay cùng máy bay phản lực; thì năm nay lần đầu tiên bay cùng lực lượng phương tiện không người lái UAV. Điều này đặt ra những yêu cầu mới, nhất là trong công tác hiệp đồng, điều hành, phân tầng độ cao và xử lý các tình huống phát sinh. Bởi UAV được điều khiển từ xa thông qua hệ thống thông tin, tín hiệu, trong khi máy bay trực thăng được điều khiển trực tiếp bởi phi công, do đó các lực lượng phải trao đổi, thống nhất chặt chẽ về phương thức phối hợp, tổ chức điều hành và phương án bảo đảm an toàn.
Ngoài ra, thời điểm tổ chức Triển lãm vào tháng 12, điều kiện thời tiết Miền Bắc thường xuất hiện sương mù, nhiều mây, tầm nhìn hạn chế; đường bay qua khu vực TP Hà Nội có nhiều nhà cao tầng và chịu tác động của các yếu tố không khí. Những đặc điểm đó đòi hỏi phi công và tổ bay phải nghiên cứu kỹ địa hình, địa vật, nắm chắc đường bay, đồng thời hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng liên quan về đường bay, độ cao và thời gian thực hiện.
Đội hình trực thăng cất cánh, thực hiện nhiệm vụ.
Theo Đại tá, Phi công Lê Toàn Thắng - Chủ nhiệm An toàn bay Trung đoàn 917, Sư đoàn 370, trước khi cơ động ra Hà Nội tổ chức huấn luyện và hợp luyện đội hình, Trung đoàn đã tổ chức học tập lý thuyết bay đội hình, củng cố kiến thức, bay hồi phục và huấn luyện từ đội hình hai chiếc, ba chiếc. Sau khi cơ động ra Sân bay Hòa Lạc, các phi công nhanh chóng làm quen với điều kiện sân bay, nghiên cứu đặc điểm khí tượng, địa hình, tiếp tục phối hợp với các đơn vị bạn để huấn luyện đội hình lớn.
Trung tá Nguyễn Xuân Chinh - Phó Trung đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Trung đoàn Không quân 930, Sư đoàn 372, điều khiển trực thăng bay theo đội hình.
“Điều kiện khí tượng mùa Đông ở Miền Bắc có nhiều khác biệt so với khu vực Miền Nam, vì vậy mỗi phi công phải tích cực học tập, nghiên cứu, từng bước làm quen và thích ứng với môi trường bay mới. Đặc biệt, tại Triển lãm lần này, việc phối hợp giữa trực thăng và phương tiện bay không người lái UAV đặt ra những yêu cầu mới trong công tác hiệp đồng. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, trong quá trình huấn luyện, các phi công phải nghiên cứu kỹ lý thuyết bay đội hình, nắm chắc chức năng, nhiệm vụ của từng thành viên, thuần thục kỹ thuật điều khiển để duy trì chính xác vị trí được phân công. Quá trình bay, phi công phải hiệp đồng khớp với chỉ huy điều hành của UAV về khu chờ, đường bay, độ cao bay và thời gian thông qua khán đài, bảo đảm nhịp nhàng theo kế hoạch và độ an toàn cao. Ngoài ra, các lực lượng cũng phải thống nhất chặt chẽ phương thức phối hợp, tổ chức điều hành, phân tầng độ cao và phương án xử lý các tình huống có thể phát sinh, bảo đảm an toàn tuyệt đối” - Đại tá, Phi công Lê Toàn Thắng chia sẻ.


Đội hình trực thăng thực hiện nhiệm vụ bay trên bầu trời Hà Nội.
Sự chuẩn bị chu đáo của các đơn vị là cơ sở để ban bay đầu tiên thực hiện ghép đội hình lớn 7 chiếc tại Sân bay Hòa Lạc diễn ra đúng kế hoạch. Mặc dù thời tiết có mưa nhỏ, trời nhiều mây, song các lực lượng vẫn duy trì nghiêm túc các nội dung huấn luyện. Qua từng lượt bay, những điểm chưa thống nhất về cự ly, vị trí đội hình được chỉ huy và phi công kịp thời nhận xét, rút kinh nghiệm, từng bước nâng cao khả năng hiệp đồng giữa các tổ bay.

Các trực thăng trở về hạ cánh sau khi hoàn thành nhiệm vụ.
Đại tá, Phi công Trần Minh Phú - Phó Trung đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Trung đoàn 916, Sư đoàn 371, chia sẻ: “Để bay được đội hình 7 chiếc, chúng tôi phải tổ chức huấn luyện từng bước, từ đội hình hai chiếc, ba chiếc, bốn chiếc rồi mới ghép thành các đội hình lớn hơn như 1-3, 1-3-3. Khi bay, các phi công phải giữ đúng tốc độ khoảng 120km/h, độ cao qua khu vực khán đài khoảng 150m, cự ly giữa các tốp đội hình 1-3-3 là 500m; cự ly - giãn cách giữa các máy bay trong 1 tốp là 50mx50m. Năm nay, đường bay có sự thay đổi so với năm 2024, thay vì bay vuông góc với đường băng và qua khu vực trước khán đài (năm 2024), thì biên đội thực hiện bay dọc theo đường băng Sân bay Gia Lâm qua khu vực trước khán đài. Sự thay đổi này đòi hỏi phi công phải nghiên cứu kỹ địa hình, địa vật, nắm chắc các địa tiêu trên hướng bay mới, nhất là khu vực tiếp cận gần thành phố, nơi điều kiện không khí có thể kém ổn định hơn. Sau mỗi chuyến bay, chúng tôi đều tổ chức giảng bình, phân tích cụ thể từng nội dung, từ những điểm làm tốt đến những hạn chế cần khắc phục. Các phi công có kinh nghiệm cũng chia sẻ, trao đổi, truyền đạt để các phi công trẻ cùng tiến bộ, phối hợp ngày càng ăn ý hơn”.

Các phi công trao đổi, rút kinh nghiệm sau khi hoàn thành chuyến bay.
Cũng theo Đại tá Trần Minh Phú, yêu cầu khó nhất khi bay đội hình là duy trì chính xác khoảng cách, cự ly giữa các máy bay. Quá trình bay, mỗi phi công phải luôn quan sát, giữ hình ảnh máy bay dẫn đội trong tầm mắt ở vị trí ổn định, đồng thời phối hợp nhịp nhàng các thao tác điều khiển cần ga, cần lái, tránh tạo ra dao động hoặc ảnh hưởng đến các máy bay khác trong đội hình. Đặc biệt, phi công phải duy trì sự tập trung cao độ, không được lơ là dù chỉ một giây, bởi với tốc độ bay và cự ly giãn cách nhất định, các máy bay có thể nhanh chóng tiếp cận nhau, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho bản thân và đồng đội.
Thầm lặng giữ vững trạng thái kỹ thuật máy bay
Đằng sau mỗi chuyến bay an toàn, chính xác không thể thiếu sự đóng góp thầm lặng của đội ngũ cán bộ, nhân viên kỹ thuật. Nếu phi công trực tiếp thể hiện bản lĩnh trên bầu trời; thì những người lính thợ chính là lực lượng thầm lặng góp phần bảo đảm cho các máy bay luôn trong trạng thái kỹ thuật tốt nhất.

Đội ngũ nhân viên kỹ thuật tiến hành lai dắt trực thăng về vị trí đỗ và triển khai công tác bảo đảm kỹ thuật sau ban bay.
Là đơn vị đăng cai tổ chức huấn luyện, hợp luyện, Trung đoàn 916, Sư đoàn 371, xác định công tác bảo đảm kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng, trực tiếp góp phần bảo đảm an toàn cho từng chuyến bay và toàn đội hình. Vì vậy, đơn vị tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị duy trì nghiêm nền nếp kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa; rà soát toàn diện tình trạng kỹ thuật của từng máy bay và các hệ thống liên quan. Khối lượng công việc bảo đảm kỹ thuật càng lớn khi số lượng máy bay tham gia đông, các đơn vị cơ động từ nhiều địa bàn với điều kiện khí hậu, thời tiết khác nhau; trong đó, một số máy bay đã qua nhiều năm khai thác, sử dụng. Trước thực tế đó, Trung đoàn 916 tăng cường kiểm tra toàn diện kết hợp kiểm tra trọng điểm, tập trung vào các hệ thống động lực, khởi động, điện và điều khiển, chủ động phát hiện, xử lý những bất thường, bảo đảm máy bay luôn ở trạng thái kỹ thuật tốt nhất.

Nhân viên kỹ thuật Trung đoàn 916, Sư đoàn 371 kiểm tra kỹ thuật trực thăng sau ban bay.
Đại úy Trần Hải Nam - Phó Phi đội trưởng Kỹ thuật Phi đội 2, Trung đoàn 916 cho biết: “Nhiệm vụ lần này đòi hỏi máy bay phải có trạng thái kỹ thuật tốt, các máy bay trong đội hình hoạt động đồng bộ. Máy bay được lắp thêm hệ thống mang treo cờ Tổ quốc và cờ Triển lãm nên chúng tôi phải kiểm tra kỹ hơn, từ quá trình lắp đặt đến độ chắc chắn, an toàn khi bay. Sau mỗi chuyến bay, nhân viên kỹ thuật đều tiếp thu ý kiến của phi công, kiểm tra lại máy bay và khắc phục ngay những vấn đề phát sinh, không để xảy ra sai sót”.

Đội ngũ nhân viên kỹ thuật Trung đoàn 930, Sư đoàn 372 triển khai công tác bảo đảm kỹ thuật sau ban bay.
Đối với các đơn vị cơ động từ xa đến Sân bay Hòa Lạc, công tác bảo đảm kỹ thuật không chỉ đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo mà còn gặp nhiều khó khăn do thay đổi điều kiện khí hậu, thời tiết, địa bàn hoạt động và yêu cầu bảo đảm vật tư, trang bị tại chỗ. Tuy nhiên, với tinh thần chủ động, trách nhiệm cao, ngành Kỹ thuật Trung đoàn 930 (Sư đoàn 372) và Trung đoàn 917 (Sư đoàn 370) đã sớm xây dựng kế hoạch, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư, trang bị; tổ chức cơ động lực lượng, phương tiện ra Miền Bắc an toàn, duy trì máy bay ở trạng thái kỹ thuật tốt nhất, sẵn sàng bảo đảm cho nhiệm vụ huấn luyện, hợp luyện và bay chào mừng.

Nhân viên kỹ thuật hàng không Trung đoàn 930, Sư đoàn 372 kiểm tra máy bay sau ban bay.
Trung tá Trần Văn Hưng - Chủ nhiệm Kỹ thuật Trung đoàn 930, Sư đoàn 372, cho biết: “Ngay sau khi nhận nhiệm vụ cơ động máy bay từ Sân bay Đà Nẵng ra Sân bay Hòa Lạc, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Trung đoàn đã chỉ đạo ngành Kỹ thuật chủ động xây dựng kế hoạch bảo đảm chặt chẽ. Đơn vị lựa chọn các máy bay thực hiện nhiệm vụ, tổ chức kiểm tra toàn diện các hệ thống, trang bị kỹ thuật, bảo đảm đủ điều kiện an toàn bay chuyển sân; đồng thời hiệp đồng với các đơn vị tại sân bay dự bị Vinh (Nghệ An), chuẩn bị vật tư, khối máy dự phòng và lực lượng kỹ thuật. Đơn vị chủ động xây dựng phương án sửa chữa dự phòng, tập trung kiểm tra các hệ thống dễ phát sinh sự cố để kịp thời xử lý. Đến nay, ngành Kỹ thuật Trung đoàn đã sẵn sàng bảo đảm cho nhiệm vụ; trong ban bay hợp luyện vừa qua các máy bay đều duy trì tốt trạng thái kỹ thuật. Dù còn nhiều khó khăn, cán bộ, nhân viên kỹ thuật quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ, góp phần bảo đảm an toàn cho các chuyến bay”.
Để có được ban bay chào mừng ấn tượng trên bầu trời Hà Nội là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu, sự phối hợp đồng bộ và tinh thần trách nhiệm cao của các đơn vị trực thăng trong Quân chủng PK-KQ. Từ công tác lãnh đạo, chỉ huy, huấn luyện phi công, đến bảo đảm kỹ thuật, mọi khâu đều được triển khai đồng bộ, nghiêm túc, chặt chẽ. Đặc biệt, cán bộ, phi công, thành viên tổ bay và nhân viên kỹ thuật đều xác định rõ vinh dự, trách nhiệm, chủ động khắc phục khó khăn, đoàn kết, hiệp đồng và quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ. Với sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao, những cánh bay trực thăng của Quân chủng PK-KQ đang từng ngày được huấn luyện, sẵn sàng mang đến màn trình diễn đẹp mắt, ấn tượng trên bầu trời Thủ đô Hà Nội, góp phần vào thành công của Lễ khai mạc Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam năm 2026.
Bài, ảnh: ĐỨC LƯU, THÀNH TRUNG, BÙI ĐỨC