Hiệu quả từ “Câu lạc bộ đổi mới, sáng tạo” ở Sư đoàn 375

“Nhóm công nghệ cao” của Sư đoàn 375.

Một trong những sản phẩm tiêu biểu là “Hệ thống mô phỏng lập kế hoạch bố trí khí tài Phòng không trên bản đồ địa hình” do “Nhóm công nghệ cao” của Sư đoàn nghiên cứu, xây dựng. Thiếu tá Nguyễn Đình Thông - Trợ lý Tên lửa, Ban Tên lửa, Phòng Hậu cần-Kỹ thuật Sư đoàn 375, Trưởng nhóm, cho biết, từ dữ liệu bản đồ địa hình số và thông tin về các loại vũ khí, khí tài được biên chế, nhóm nghiên cứu đã ứng dụng ngôn ngữ lập trình và trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng hệ thống mô phỏng, hỗ trợ đánh giá điều kiện địa hình tại các vị trí dự kiến bố trí trận địa phòng không. Hệ thống cho phép mô phỏng trường quan sát, vùng phủ sóng của ra đa và các điều kiện địa hình liên quan; hỗ trợ xác định độ cao, góc che khuất, góc cấm bắn, qua đó cung cấp thêm cơ sở để người chỉ huy nghiên cứu, đánh giá phương án bố trí trận địa.

Nếu trước đây, việc trinh sát thực địa để khảo sát vị trí mới hoặc kiểm tra điều kiện địa hình tại một trận địa thường đòi hỏi nhiều thời gian, công sức thì nay, với dữ liệu đầu vào phù hợp, phần mềm có thể tự động xử lý thông tin, đưa ra kết quả mô phỏng trong thời gian ngắn. Tham gia xây dựng sản phẩm, Binh nhất Đỗ Thành Phát - Chiến sĩ báo vụ, Đại đội 1, Tiểu đoàn 10, Phòng Tham mưu, chia sẻ: “Tổ sáng chế đã dùng ngôn ngữ lập trình để tạo ra một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI). Từ một dữ liệu ban đầu, thông qua AI, chúng tôi cập nhật, bổ sung và “huấn luyện”, điều chỉnh trong thời gian dài để hệ thống đáp ứng được yêu cầu đặt ra…”.

Đại tá Nguyễn Trung Thông - Chủ nhiệm Hậu cần - Kỹ thuật Sư đoàn 375, cho biết thêm: “Phần mềm này được nhóm bắt đầu nghiên cứu từ tháng 2-2026. Qua nhiều lần thử nghiệm, bổ sung, đến nay, Sư đoàn đã ứng dụng cho Phòng Tham mưu đi kiểm tra bố trí các trận địa hỏa lực và ra đa trong toàn đơn vị…”.

Để phong trào đổi mới, sáng tạo phát triển thực chất, Đảng ủy Sư đoàn 375 xác định đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong mọi hoạt động là một trong ba đột phá trong Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ năm 2026. Trên cơ sở đó, Sư đoàn tập trung tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ; đồng thời chủ động lựa chọn những quân nhân có trình độ, năng lực, niềm đam mê nghiên cứu và tinh thần trách nhiệm để xây dựng lực lượng nòng cốt.

Cùng với đó, Sư đoàn chú trọng phối hợp với các cơ sở giáo dục, đào tạo trên địa bàn để bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo. Sư đoàn đã phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng, Đại học FPT và Đại học Bách khoa Đà Nẵng tổ chức một buổi tọa đàm với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Chìa khóa của thành công”; đồng thời phối hợp bồi dưỡng, tập huấn cho gần 50 đồng chí có năng lực và đam mê nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, những hạ sĩ quan, chiến sĩ có kiến thức về tin học, ngoại ngữ cũng được lựa chọn, bổ sung vào các tổ, nhóm nghiên cứu, tạo điều kiện phát huy sức trẻ và khả năng tiếp cận công nghệ mới.

Hiện nay, cơ quan Sư đoàn duy trì hai tổ chuyên sâu với chức năng riêng biệt. Trong đó, “Tổ phát triển và khai thác sử dụng khoa học quân sự” tập trung nghiên cứu lĩnh vực vũ khí, khí tài; xây dựng các ứng dụng AI và mô phỏng bài tập tác chiến của lực lượng phòng không. “Tổ công nghệ thông tin” đảm nhiệm nghiên cứu, khai thác phần mềm phục vụ bảo mật thông tin, an ninh mạng, quản lý dữ liệu và điều hành hoạt động của cơ quan, đơn vị. Ở cấp trung đoàn, các “Câu lạc bộ sáng tạo trẻ” cũng được thành lập, góp phần mở rộng phong trào nghiên cứu, phát huy sáng kiến từ cơ sở. 

Theo Đại tá Phan Kế Nghiệp - Phó Sư đoàn trưởng kiêm Tham mưu trưởng Sư đoàn 375, việc tổ chức các câu lạc bộ, tổ công nghệ cao không chỉ nhằm tạo môi trường nghiên cứu mà quan trọng hơn là đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ của đơn vị. Sau hơn 9 tháng triển khai, “Câu lạc bộ đổi mới, sáng tạo” của Sư đoàn đã thu hút gần 100 cán bộ, chiến sĩ tham gia. Hơn 10 đề tài, sáng kiến được Hội đồng khoa học cấp Sư đoàn nghiệm thu. Nhiều sản phẩm có tính ứng dụng thực tiễn như: Phần mềm truyền dữ liệu từ các phân đội về sở chỉ huy Sư đoàn; Hệ thống phát tình báo tự động từ trạm ra đa; Phần mềm điều khiển pháo phòng không tiêu diệt mục tiêu; Hệ thống cảm biến góc và khóa liên động dựng, hạ ăng ten ra đa VRS-2DM…

Đại tá Phan Kế Nghiệp nhấn mạnh: “Các đề tài, sáng kiến được nghiên cứu, phát triển trên nền tảng máy tính nội bộ, góp phần bảo đảm yêu cầu bảo mật thông tin. Đây là yếu tố quan trọng trong quá trình ứng dụng công nghệ vào hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, vừa khai thác hiệu quả thành tựu khoa học, vừa giữ bí mật quân sự…”.

Từ những ý tưởng ban đầu đến các sản phẩm từng bước được ứng dụng vào thực tiễn, “Câu lạc bộ đổi mới, sáng tạo” đang tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 375. Mỗi sáng kiến là kết quả của tinh thần chủ động học hỏi, dám nghĩ, dám làm và nỗ lực giải quyết những yêu cầu đặt ra từ thực tiễn. Đây cũng là nền tảng để Sư đoàn tiếp tục phát huy trí tuệ tập thể, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ và khả năng sẵn sàng chiến đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.